Zakład Górniczy Sobieski od początku istnienia realizuje zadania z zakresu ochrony środowiska. Inwestycje związane z poprawą parametrów jakościowych wydobywanego węgla oraz ograniczaniem oddziaływania procesu technologicznego na środowisko były równie istotne jak inwestycje związane ze zwiększeniem wydobycia.
W związku z tym przyjęto program określający główne kierunki działań służących ograniczaniu oddziaływania działalności wydobywczej i przeróbczej na środowisko.
Mając na uwadze ograniczanie wybranych negatywnych oddziaływań na środowisko już na etapie przygotowania i prowadzenia procesu wydobywczego, podejmowane są następujące działania:
- wnikliwa analiza parametrów pokładów przewidzianych do eksploatacji (eliminacja pokładów o dużym zasiarczeniu i zapopieleniu),
- projektowanie wyrobisk chodnikowych z jak najmniejszym udziałem kamienia w przekroju,
- odpowiedni dobór obudowy dla robót chodnikowych i eksploatacyjnych w aspekcie jak najmniejszej przybierki skały płonej i eliminacji opadów stropu,
- odpowiednia technika urabiania,
- minimalizacja zawodnienia urobku.
Dla ograniczenia zanieczyszczeń w węglu wydobytym na powierzchnię ustawicznie modernizuje się zakład przeróbczy, przy czym naczelną zasadą jest uzyskiwanie pożądanej kaloryczności produktu handlowego przy niskiej zawartości siarki i popiołów.
Ostatecznie możliwe jest wydzielenie z węgla surowego w procesie wzbogacania około 50% siarki i ponad 60% popiołu.
Kompleks przeróbczy bazuje na wodzie technologicznej dostarczanej z dołu zakładu, przy czym cały obieg wód popłuczkowych jest obiegiem zamkniętym.
Ponieważ konsekwencją wspomnianej inwestycji był problem wykorzystania produktów ubocznych uzyskiwanych w procesie oczyszczania węgla, zagospodarowanie produktów ubocznych, powstających w procesie wzbogacania węgla wymagało wybudowania następujących instalacji i obiektów:
- stacji przygotowania mieszaniny samozestalającej, służącej do wykorzystywania odpadów w podziemiach kopalni,
- budynku pras filtracyjnych dla zagospodarowania mułów na powierzchni,
- stacji odpirytowania celem wydzielenia związków siarki z odpadów i wykorzystania ich w podziemiach oraz na powierzchni kopalni.
Powyższe obiekty stwarzają możliwości wykorzystania odpadów powstałych w procesie wzbogacania węgla do zastosowania na dole zakładu w postaci podsadzki hydraulicznej oraz doszczelniania zrobów. Realizowane jest to metodą tzw. rur wleczonych i Zakład Górniczy Sobieski - jako następca KWK „Jaworzno” - wdrożył tę metodę na skalę przemysłową.
Produkty popłuczkowe są wykorzystywane m.in. w wyrobiskach podziemnych, przy rekultywacji wyrobisk popiaskowych oraz jako paliwo w kotłach fluidalnych, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami dotyczącymi ich wykorzystania
Zakład Górniczy Sobieski należy do kopalń o największym dopływie wód dołowych do wyrobisk w górnictwie węgla kamiennego. Dopływ wód dołowych wynosi około 50 m3/min, co pociąga za sobą utrzymywanie w pełnym stopniu sprawności systemu głównego odwadniania.
Nadmiar wody - nie wykorzystywanej do celów technologicznych, jest odprowadzany przez osadnik do rzeki Przemszy.
Z uwagi na występowanie w ogólnym dopływie wód wysoko zmineralizowanych zakład podjął działania zmierzające do ograniczenia ilości tychże wód.
Wykonano tamy wodne, które pozwoliły na zgromadzenie tzw. słonych wód w starych zrobach. Później podjęto próby głębokiego zatłaczania tych wód do warstw skalnych poniżej poziomu czynnej i projektowanej eksploatacji górniczej. W wyniku takich działań uzyskano stan czystości wody umożliwiający uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego na ich odprowadzenie do rzeki Przemszy. Docelowo przewiduje się wybudowanie na powierzchni rejonu Sobieski instalacji do głębokiego zatłaczania słonych wód na skalę przemysłową.
Wydobywanie kopalin jest zawsze związane z deformacjami powierzchni terenu spowodowanymi jego osiadaniem będącym przyczyną powstawania szkód górniczych.
Celem minimalizacji tego zjawiska w ZG, oprócz wspomnianego już wypełniania zrobów materiałem popłuczkowym, stosuje się profilaktykę w postaci doboru odpowiedniego, czasowo-przestrzennego rozkładu eksploatacji. Dodatkowo należy podkreślić, że od kilku lat zarówno bieżąca, jak i projektowana eksploatacja została wyprowadzona spod terenów o zwartej zabudowie miejskiej i przemysłowej na obszary rolne i leśne, gdzie jej negatywny wpływ na powierzchnię jest mało uciążliwy.
Przedstawione działania stanowią element systemu zarządzania oddziaływaniem działalności Zakładu Górniczego Sobieski na środowisko. Obejmują one m.in. ograniczanie zawartości siarki i popiołu w produktach handlowych, wykorzystanie części produktów ubocznych procesu przeróbki węgla oraz działania związane z gospodarką wodami kopalnianymi i ograniczaniem skutków eksploatacji górniczej.